سیدمحمدمهدی صدری‌

وب‌سایت شخصی

سیدمحمدمهدی صدری‌

وب‌سایت شخصی

سیدمحمدمهدی صدری‌

» هـویــت: سیدمحمدمهدی صدری‌شال
» ولــــادت: 12/مرداد/1362
» شهادت: پا رکابِ آقا انشاء الله
» شریعت: اسلام / شیعه‌ی اثناعشری

» مـلیـــت: ایران
» سکونت: تهران
» تحصیلات: اشتغال به تحصیل سطحِ سه
» سِـمَت: محصّل/مُدرس/محقق/مُبلّغ/مشاور

» دور گفـت: 09192959470
» پــُـســـت: SadriSmm [جیمیل]
» تلگرام چت: SmmSadri@

محبوب ترین مطالب
آخرین نظرات

شهادت، دیه و حق الإرثِ زن

يكشنبه, ۱۶ مهر ۱۳۹۶، ۰۵:۰۸ ق.ظ

❓چرا اسلام شهادت دو زن رو برابر با یک مرد میدونه؟ آیا زن ها ناقص العقلند؟ و اصلا چرا دیه و حق الإرثشون با مَردها برابر نیس؟!😡

📝 پاسخ

📣 همیشه اینطور نیست که دو زن برابری کنن با مرد حتی در برخی موارد داریم که شهادتِ مرد قبول نیست و کلام یک زن ترجیح داده میشه به کلام صد مَرد که در ادامه بهش اشاره میکنم. عمده تفاوت های اینچنینی بین زن و مرد در دیه، حق الإرث و شهادت است که جداگانه به توضیح هر یک می پردازم:

1. تفاوت دیه و حق الارث

✋️دیه، ارتباطی به ارزش حقوقی ندارد. آیا بدست آوردن پول بیشتر به معنای بیشتر بودن ارزش است؟ یعنی دخترانی که هنگام عقد مهریه‌شان پائین‌تر است حقیر‌تر هستند؟!! برخی، زن را آن‌قدر تنزل داده‌اند که او را با پول می‌سنجند! و این بزرگترین توهین به زن است.

➕ قانون ارث و دیه موضوع مالی و اقتصادی است که در اسلام بر پایه عدالت اجتماعی بنیان نهاده شده و در آن مسئولیت های اجتماعی و خانوادگی هر یک از زن و مرد رعایت شده  است. اگر از درون نظام حقوق اسلام به ارث نگاه شود، سهم زنان که هیچ مسئولیت اقتصادی بر دوش ندارند، کاملا منصفانه و ضامن کرامت و عزت نفس زن مسلمان است.

➕ در زمان ظهور اسلام و نزول قرآن کریم، محرومیت زنان از ارث میان همه اقوام ملل بشری در سطح دنیا وجود داشت و زن به هیچ یک از عناوین همسر، مادر، دختر و یا خواهر ارث نمی برد. اسلام در زمینه ارث، انقلاب به وجود آورد و اولین نظام حقوقی جهانی بود که به زنان حق ارث عطا کرد و تمام قوانین ظالمانه دوران جاهلیت را که بر پایه اعتقادات و آداب و رسوم قبیله ای بود منسوخ نمود.

❌ در دوران جاهلی نه تنها به زن ارث نمی دادند بلکه بدون توجه به رضایت او همانند دیگران اموال متوفی وی را به ارث می بردند. این قانون جاهلی به وسیله قرآن کریم منسوخ شد. سوره‌ی نساء آیه‌ی 18.

✅ اسلام، ناسیونالیست و فمینست نیست که احکام ارث و دیه را بر اساس جنسیت مرد یا زن وضع کند، بلکه براساس مسؤلیت مالی و موقعیتی است که این دو در خانوار دارند وضع کرده. در پاره‌ای از موارد زن بیش از مرد سهم می برد، بنابراین سهم ارث متناسب با نظرگاه کلی اسلام نسبت به خانواده، تقسیم وظایف و مسؤلیت ها سازگار و عادلانه است. در بحث ارث زنان سه فرض مطرح است که معمولا یک فرض آن ذکر می شود و از دو فرض دیگر غفلت می شود:

👈 الف) در مواردی زن و مرد همتا و مساوی ارث می برند، مانند صورتی که میت (فرزند) پدر و مادر داشته باشد که هر کدام به طور یکسان یک ششم ارث می برند و سهم پدر به عنوان مرد بودن بیش از سهم مادر نیست.

👈 ب) در مواردی زن کمتر از مرد ارث می برد، مانند دختر که کمتر از پسر ارث می برد.

👈 د) در مواردی سهم زن بیش از سهم مرد می باشد، مانند موردی که میت غیر از پدر و دختر، وارث دیگری نداشته باشد که در این جا پدر یک ششم  می برد و دختر بیش از آن . نیز مانند موردی که میت دارای نوه باشد و فرزندان او در زمان حیات وی مرده باشند که در این جا نوه پسری سهم پسر را می برد و نوه دختری سهم دختر را، یعنی اگر نوه پسری دختر باشد و نوه دختری پسر باشد، دختر دو برابر پسر ارث می برد.

📣 بنابراین ،سوال را به صورت کلی نمی توان طرح کرد که چرا ارث زن نصف مرد است، زیرا در مواردی ارث زن و مرد مساوی و در موارد دیگر ارث زن از مرد بیشتر است و فقط در برخی از موارد است که ارث از مرد کمتر است، پس بهتر است سؤال را این طور مطرح کنیم: چرا در برخی موارد ارث زنان نصف مردان است نه همه‌ی موارد؟ امام رضا علیه السلام در پاسخ به این سئول فرمود: "زن وقتی که شوهر کرد، مالی به عنوان مهر می گیرد و هزینه زندگی وی بر عهدة مرد است و مرد باید نفقه و سایر مخارج زن را بدهد، ولی بر عهده زن چیزی نیست، از این جهت حق مرد بیشتر است". وسائل الشیعه/ج17/ص437.

➕ با توجه به این دو روایت و با نگاه به احکام دیگر اسلام متوجه می شویم که نصف شدن ارث زن و نیز دیه نسبت به مردان در برخی موارد با توجه به مسولیت های اقتصادی در خانواده و جامعه مانند دادن نفقه ومهر و دیه عاقله و شرکت در جهاد و پرداخت حقوق واجب اجتماعی که بر عهده مردان نهاده شده تنظیم شده است و دین اسلام برای ایجاد تعادل میان مسئولیت و حق این احکام را وضع نموده است.

➕ طبیعی است که دین اسلام وقتی مسئولیت مالی بیشتری را بر دوش مردان قرار داده حق بیشتری را نیز در ارث قرار داده تا بین مسئولیت و حق تعادل بر قرار شود. و چون به موضوع مهریه و نفقه(دادن خرج خانواده) نگاه کنیم بخشی از این حقوق(اموال مردان) به زنان برگشت می نماید.

✍️ گذشته از این که در خصوص ارث، احکام ارث به لحاظ مصلحت های اجتماعی وضع شده و در مواردی که مصلحت اقتضا کند یا وصی تمایل داشته باشد که بازماندگانش به یک اندازه از اموال او بهره برند، می تواند از حق وصیت خود برای تقسیم سهام و برابری آن استفاده کند. حتی می‌تواند در وصیت نامه ذکر کند که تمام اموالش به دختران برسد و ذره‌ای به پسر نرسد. یعنی دستور اسلام در مورد ارث یک توصیه است که با رضایت صاحب مال می‌توان این توصیه را عمل نکرد و هیچ گناهی هم ندارد.

✅ فراموش نکنید که حتی امروز هم زنان پای سند ازدواج امضاء می کنند که پرداخت نفقه و خرجی زن، تهیه مسکن، خوراک، لباس، پرداخت مهریه و... به عهده ی مرد است نه زن. حتی اگر زن منبع اقتصادی مستقل و موقعیت شغلی عالی برخوردار باشد، اشکال ندارد؛ ولی از نظر شرع، وظیفه پرداخت مخارج خانه و هزینه مسکن به عهده او نیست و شوهر نمی تواند وی را به پرداخت کمک هزینه خانه و زندگی مجبور سازد. پس با توجه به این که اسلام مسؤولیت اداره اقتصادی خانواده را به عهده مرد قرار داده است، باید به ازای قتل این مرد، غرامتی به خانواده ی آسیب دیده پرداخت شود.

✋️ با قتل شوهر مثلا 60 میلیون به دست ورثه می رسد که یکی از وارثان همین زنان و دختران هستند که آن پول متعلق به خودشان است نه کس دیگر. اما با قتل زن، 30 میلیون به دست شوهر می رسد که آن هم فقط مال خود شوهر نیست. چون باید آن را صرف تهیه ی خانه، نفقه ی فرزندان، مهریه ی زن مرحومه و... کند. به عبارت دیگر با مرگ مرد، دیه ی کامل یعنی 60 میلیون (که مبلغ هنگفتی است) به طور کامل به حساب خانواده ای ریخته می شود که یکی از اعضای خانواده، زن است.

🗣 پس بیشتر بودن دیه به خاطر این است که زن به همراه فرزندان خود بتوانند پس از مرگ شوهر زندگی مرفه تری داشته باشند. می بینید که بیشتر بودن دیه ی قتل مرد کاملا به نفع زن تمام شد. اصلا زن پس از مرگ شوهر هم هیچ وظیفه ای در قبال پرداخت هزینه ی فرزندان شوهر خود ندارد. زیرا ولی فرزندان پس از پدر جد پدری است.

👈 حتی اگر زن پس از مرگ شوهر، فرزندان شوهرش را ترک کند و بخواهد به تنهایی زندگی کند یا با کس دیگری ازدواج کند، بخش زیادی از آن 60 میلیون را مالک است و می تواند تا مدت زیادی زندگی اش تأمین باشد. جالب این که تمام آن مبلغ مال خودش است نه مال خود و دیگری. اما با کشته شدن زن، نصف مبلغ مذبور (یعنی فقط 30 ملیون) به حساب مرد ریخته می شود و مرد موظف است با همین مبلغ نصف شده (30 میلیون) مسکن، مهریه ی همسر مرحوم، نفقه ی فرزندان، خوراک و پوشاک فرزندان، هزینه ی تحصیل و... را بدهد.

➕ پس هرچند ارزش اقتصادی زن در جامعه ی امروز بالا رفته، اما هنوز این مرد است که باید نفقه، مسکن، پوشاک و... را برای زن و فرزندان تأمین کند. چه زن زنده باشد و چه مرده باشد، باز هم تأمین نفقه به عهده ی مرد است. زیرا پس از این که مرد خانه از دنیا رفت سرپرستی فرزندان به عهده ی جد پدری است نه مادر بچه ها. اما وقتی زن خانه از دنیا رفت کماکان هزینه ی تأمین معیشت فرزندان + پر کردن خلأ مادر به عهده ی مرد است. بر خلاف وقتی که پدر از دنیا رفت. چون مادر می ماند با چند فرزند یتیم که اگر آن مبلغ دیه به طور کامل داده نشود چه بسا مادر شکست اقتصادی بخورد.

2. تفاوت شهادت

📣 عدم اعتبار شهادت زن در اسلام یا کاهش اعتبار شهادتش، از باب تحقیر نیست، بلکه از باب تقسیم وظایف است و سلبِ یک مسئولیت از زن. به عبارت دیگر اسلام، زن را مکلف به شهادت دادن و مثلا جهاد و کسبِ معاش نکرده است؛ همان‌طور که مرد را مکلف به بچه‌زائیدن نکرده.

✅ این مکلف نکردن، تحقیر نیست؛ بلکه نشانه‌ی این است که شهادت در مسئله قتل، یک تکلیف شرعی است که بطور کلی از دوش زنان برداشته شده است. همان‌طور که "جهاد" از دوش زنان برداشته شده. همان‌طور که نماز در ایام عادت از دوش زن برداشته شده.

👈 شاید تأکید اسلام بر عدم حضور زن برای شهادت برگردد به این‌که زنان، نسبت به مردان آسیب‌پذیرترند و ممکن است خانواده‌ی قاتل، در آینده زن شهادت دهنده را با خطرات جانی مواجه کنند. معلوم نیست حکمت واقعی‌اش این باشد عند الله.

✍️ فقه اسلامی در اموری که مردان از آن بی اطلاع هستند گواهی بانوان را معتبر شمرده و حتی گواهی انان را در اموری همچون قاعدگی، زایمان، شیردادن، وصیت به تنهائی پذیرفته و در مسائل اقتصادی که معمولا دخالت و اطلاع آنان کمتر از مردان است و در اقتصاد خانواده ذی نفع هستند چه اسلام گذشته از مهریه تمام مخارج خوراک، پوشاک، مسکن و لوازم خانه ی زن را بر عهده ی مرد گذاشته است، گواهی دو زن را به منزله ی گواهی یک مرد دانسته است.

✋️ اما در مسائل جنائی چون قتل، گواهی بانوان پذیرفته نیست چون اولا جنبه ی عاطفی زن بیشتر است و امکان اینکه زن تحت تثیر عواطف و احساسات قرار گیرد و با دقت عقلی صحنه را نبیند زیاد است. ثانیا معمولا تجربه ی زنان در امور خارج از خانه، کمتر از مردان است. ثالثا اگر حادثه ای در کوچه و خیابان رخ دهد کمتر حاضر و ناظر خواهند بود و اغلب بانوان تاب تحمل دیدن حوادث خونین را نداشته به سرعت صحنه را ترک میکنند.

➕ از دیدگاه اسلام، زن مسلمان در سیر تکامل روحی با مرد برابر است. شرافت زن با شهادت در دادگاه بدست نمی‌آید تا با نفی شهادتش، زن حقیر شود. یعنی اگر زنی اروپائی که تاکنون موقعیتش پیش نیامده که در دادگاه شهادت بدهد، آیا او حقیر و ذلیل است؟ آیا ملاک برتری، شهادت دادن است؟ آیا صرف تفاوت، نشانه ی ذلت است؟! زنان در اسلام از رفتن به سربازی معافند، جنگ بر آنان واجب نیست، تلاش طاقت‌فرسا برای کسب درآمد به دوش آنان نیست، تهیه‌ی مسکن و نفقه و مهریه‌ی عیال به گردن مرد بیچاره است و الی ماشاء الله از احکامی که به نفع زن وضع شده است. آیا باید زنان بگویند این احکامی که به نفع زنان وضع شده باعث ذلت مردان است؟

➕ با توجه به این‌که ذهن برخی زنان، مادی شده است و ارزش زن را در اخذ بیشتر حق الارث و حق الدیه و اقامه‌ی شهادت و به طور کلی پول می‌دانند، برایشان کمی دشوار است عادلانه بودن احکام اسلام را بپذیرند. البته این اندیشه کمی رنگ و بوی ناسیونالیستی دارد با طعم فمینسیت.

✍️ دقت داشته باشیم که دادنِ حکمِ تساوی برای دو شخصِ متفاوت با روحیات و کارائیِ متفاوت، عینِ ظلم است و نه عدالت. به تصویرِ زیر دقت کنید. 

http://s9.picofile.com/file/8308398184/4541_11637262.jpghttp://s9.picofile.com/file/8308398200/1000x563_350893.jpghttp://s8.picofile.com/file/8308398192/DGDHyKnXYAEf_8e.jpg

  • سیدمحمدمهدی صدری‌شال

ارث

تساوی زن و مرد

زن در اسلام

شهادت زن

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی